Psoriasis

Inleiding

Psoriasis is een huidaandoening die wordt gekenmerkt door rode, ruw aanvoelende, schilferende plekken op de huid.
Het is een chronische ziekte waarvan het verloop onvoorspelbaar is; periodes van verbetering en verslechtering wisselen elkaar af.

Normaal gesproken wordt de huid geleidelijk vernieuwd: oude huidcellen worden aan de buitenkant losgelaten en er groeien aan de onderzijde van de opperhuid weer nieuwe aan. Bij psoriasis is de aanmaak van huidcellen versneld en worden de teveel gemaakte cellagen niet afgestoten. Hierdoor ontstaan plakken huid met een dikke laag onrijpe huidcellen die moeilijk afschilferen.
De oorzaak van psoriasis is nog niet bekend.

Vormen van psoriasis
Is psoriasis te behandelen?
Tips voor een goede huidverzorging bij psoriasis

Vormen van psoriasis

Er zijn verschillende vormen van psoriasis;

• Psoriasis vulgaris (chronische plaque psoriasis)
  De meest voorkomende vorm. Deze is herkenbaar aan de rode plekken op de huid met schilfers, vooral op strekzijden van ellebogen en knieën, en de onderrug.
• Psoriasis inversa (omgekeerde psoriasis)
  Tevens zichtbaar als rode plekken, zonder witte schilfers, in lichaamsplooien als oksels, liezen en bilnaad.
• Psoriasis guttata (druppel-psoriasis)
  Talrijke ronde psoriasisplekjes verspreid over armen, benen en romp. Houdt meestal maar enkele weken aan en ontstaat vaak na een infectie van de luchtwegen.
• Erythrodermische psoriasis (gegeneraliseerde psoriasis)
  Zeldzame vorm van psoriasis. Huid is van top tot teen bedekt door psoriasisplekken. Deze variant kan gevaarlijk zijn, omdat hij belangrijke functies van het lichaam ontregelt.
• Psoriasis pustulosa (pustuleuze psoriasis)
  Psoriasis waarbij pusblaasjes op de huid verschijnen. Deze blijven echter meestal beperkt tot handpalmen en voetzolen. De meest ernstige vorm van dit type psoriasis is gegeneraliseerde pustuleuze psoriasis. Hierbij verschijnen de pusblaasjes over het hele lichaam en breiden zich snel in aantal uit. Deze vorm treedt op in aanvallen én kan overgaan in gewone psoriasis of spontaan verdwijnen.
• Arthritis psoriatica (gewrichtspsoriasis)
  Naast huidafwijkingen heeft een aantal van de psoriasispatiënten gewrichtsklachten (arthritis psoriatica of psoriasis arthropathica). Deze verschijnselen doen denken aan reumatische gewrichtsaandoeningen.
• Psoriasis capitis (psoriasis op het behaarde hoofd)
  Psoriasis van het behaarde hoofd is een veel voorkomende vorm van psoriasis. Psoriasis capitis kan voorkomen in combinatie met andere uitingsvormen van psoriasis. Toch komt het ook regelmatig voor dat psoriasis alleen op het behaarde hoofd voorkomt.
  Psoriasis van het behaarde hoofd jeukt vaak, terwijl psoriasis elders op het lichaam meestal niet jeukt.

Is psoriasis te behandelen?

De verschijnselen van psoriasis komen en gaan. Ook hierbij geldt: met een goede huidverzorging kun je veel bereiken.
Psoriasis is een zeer zichtbare aandoening. Het kan het zelfvertrouwen aantasten en een grote impact hebben op het sociale leven van patiënten.

Doe je voordeel met het volgende:

Voorlichting:

• Uitwisselen van ervaringen met anderen met psoriasis, bijvoorbeeld via de patiëntenvereniging.
• Ook het informeren van familie, vrienden en collega's is belangrijk (‘Psoriasis is niet besmettelijk...’).

Preventieve maatregelen:

• Vermijden van ‘uitlokkende factoren’
• Dagelijkse huidverzorging

Therapeutische maatregelen:

• Onderverdeeld in lokale therapie, lichttherapie en systemische therapie.

Lokale therapie:

• Corticosteroïden (hormooncrèmes), die lijken op de hormonen die de bijnier maakt, zorgen voor een ontstekingsremming en afname van de dikte van de psoriasis plekken.
• Derivaten van vitamine D3 kunnen gebruikt worden voor alle vormen van psoriasis, maar zijn vooral succesvol bij psoriasis vulgaris en psoriasis van het behaarde hoofd.
• Ditranol remt de celgroei. Het is verkrijgbaar in crèmes met verschillende concentraties. Het kan gebruikt worden in alle vormen van psoriasis, inclusief die van het behaarde hoofd.
• Salicylzuur: vaak is er bij psoriasis sprake van een dikke, witte, aan de huid vastzittende schilfering. Het aanbrengen van genezende zalven bovenop de schilfers heeft geen zin omdat het werkend bestanddeel dan niet tot de huidcellen waar het zijn taak moet uitvoeren kan doordringen. Daarom is het verstandig om, als er veel schilfers op de huid zitten, deze voordat de werkzame zalf wordt aangebracht, los te weken met salicylzuur. Dit middel maakt huidschilfers week en zacht.

Lichttherapie:

• Er zijn twee soorten lichttherapie geschikt voor de behandeling van psoriasis:
  • PUVA: UVA + psoraleen. UltraViolet A (UVA) licht is een bestandeel van het natuurlijk zonlicht. Het licht dringt vrij diep in de huid door. Door het ultraviolet licht wordt de celgroei beinvloed, evenals de ontsteking van de huid. In de meeste ziekenhuizen bevinden zich lichtcabines voor UVA licht. Bij de lichttherapie met UVA worden aanvullende orale medicijnen gebruikt (psoraleen).
  • Ultraviolet B is, net als ultaviolet A, een bestanddeel van het natuurlijk zonlicht. Het heeft een krachtiger werking dan UVA en wordt daarom zonder aanvullende orale medicijnen toegepast. PUVA (dus UVA + psoraleen) werkt wel krachtiger dan UVB.

Systemische therapie:

• Bij ernstige vormen van psoriasis, die niet met lokale middelen of lichttherapie onder controle kunnen worden gebracht, zal de dermatoloog een orale therapie (tabletten) voorstellen. Controle en begeleiding van deze therapieën horen altijd door de medisch specialist te worden uitgevoerd.

Tips voor een goede huidverzorging bij psoriasis

Stap 1. Reinigen
Door een milde reiniging zoals Cetaphil Milde Huidreiniger kun je de algemene conditie van je huid verbeteren. Breng de reiniger zachtjes met de vingers aan. Spoel af met lauw water (geen warm water) en dep met een zachte handdoek.

Stap 2. Medicatie gebruiken
Is de diagnose psoriasis gesteld en heb je geneesmiddelen voorgeschreven gekregen, volg dan de voorgeschreven behandeling nauwgezet op. Bij lokale behandeling van psoriasis is het belangrijk om alleen op de aangedane gebieden een dunne laag van de voorgeschreven medicatie aan te brengen en laat dit drogen voor je een vochtinbrenger, make-up of een zonnebrandmiddel aanbrengt.

Stap 3. Hydrateren en beschermen
Voor de dagelijkse verzorging, kun je een langwerkende hydraterende crème of lotion aanbrengen. Om vocht in te brengen kun je Cetaphil Hydraterende Crème aanbrengen. Dit helpt de schilfervorming te verminderen.

Stap 4. Onderhouden
Help de normale gezonde toestand van de huid in stand houden. Reinig je huid ‘s morgens en voordat je gaat slapen. Breng voor hydratatie bij voorkeur 2 x daags een vochtinbrengende crème aan op de aangedane gebieden, zoals Cetaphil Hydraterende Crème.