Acne

Inleiding

Acne is een van de meest voorkomende huidproblemen. De meeste tieners hebben er in meer of mindere mate last van en zelfs veel volwassenen. Vaak wordt acne gezien als iets dat er gewoon bij hoort en waar je wel weer overheen groeit, maar voor velen is acne een groot probleem. Acne kan het zelfvertrouwen negatief beïnvloeden en ook kunnen littekens ontstaan die niet vanzelf weg zullen gaan. Een goede behandeling is dan ook belangrijk.

Vooral bij tieners?
Acne hebben is niet je eigen schuld. Het is inmiddels bekend dat aanleg een rol speelt bij acne. Als je ouders als tiener acne hadden, is de kans groot dat jij dat ook hebt. Het goede nieuws is dat je er iets aan kunt doen door het gebruik van de juiste producten en bij ernstige gevallen het raadplegen van de huisarts of dermatoloog. Doe in elk geval je voordeel met onze tips.

Het verloop van acne
Oorzaken van acne
Tips: wat kun je doen en wat kun je beter laten bij acne?
Valt acne te behandelen?
Wat is een goede huidverzorging bij acne?

Het verloop van acne

Acne gaat gepaard met gesloten en open mee-eters, puistjes en bij sommige mensen met diepe pijnlijke knobbels die eruitzien als steenpuisten en ook zo voelen. Acne komt het meest voor in het gezicht, maar kan ook op rug, borst, schouders en nek voorkomen. Bij de meeste mensen verdwijnt de acne na een paar jaar. In het ergste geval kan acne echter hardnekkig zijn en permanente littekenvorming veroorzaken.

Oorzaken van acne

Acne begint gewoonlijk rond de puberteit, wanneer bij zowel jongens als meisjes de hormoonspiegels gaan schommelen. Deze hormonen reguleren de activiteit en grootte van de talgklieren (vetklieren) in de poriën van de haarzakjes in de huid. De stijging van de hormoonspiegels zorgt dat de talgklieren groter worden waardoor er te veel talg of vet wordt aangemaakt.

De talgklieren maken een vetachtige stof aan die ‘talg’ of ‘sebum’ wordt genoemd. Tijdens de natuurlijke cyclus van de huid verplaatst het sebum zich langs de haarzakjes naar het huidoppervlak. De binnenkant van de wand van het haarzakje stoot huidcellen af die samenklonteren met het talg. Wanneer tegelijkertijd sprake is van overproductie en afstoting van huidcellen, raakt het haarzakje verstopt waardoor de opening op het huidoppervlak afgesloten raakt. Wanneer de prop groot genoeg is om naar het huidoppervlak geperst te worden en zichtbaar wordt, is het officieel een open of gesloten mee-eter. Daarbij bevorderen het talg en de celdeeltjes samen de vermeerdering van bacteriën die in de poriën aanwezig zijn en veroorzaken zo infectie, pijn, roodheid en zwelling. Deze plekken kunnen pijnlijk zijn en littekens veroorzaken.

Je lichaam zal zelf proberen de verstopte poriën schoon te maken door er speciale cellen naar toe te sturen die in het haarzakje binnendringen. Hierbij kan de wand van het haarzakje zwakker worden en openbarsten, waardoor de inhoud van het haarzakje in het omringende weefsel terechtkomt. Wanneer dit gebeurt, kan rond het betreffende haarzakje zwelling of roodheid ontstaan, met de grotere bultjes of puistjes die kenmerkend zijn voor acne. Dit worden ‘papels’ (rode bultjes) en ‘pustels’ (puistjes met pus) genoemd die soms littekens kunnen veroorzaken.

De levenscyclus van een puistje, van het ontstaan onder de huid totdat hij volledig is verdwenen, kan wel 8 tot 12 weken duren. Het kan zelfs nog langer duren voor de donkere plekken helemaal zijn verdwenen die sommige puistjes kunnen achterlaten.

Tips: wat kun je doen en wat kun je beter laten bij acne?

• Praat met je ouders. Ook al begrijpen ze misschien niet helemaal hoe erg je onder je acne lijdt, ze willen je wel helpen. Wees eerlijk over hoe je je in je persoonlijke en sociale leven door je acne voelt.
• Maak elke ochtend en avond je gezicht schoon met een milde reiniger zonder zeep (zoals Cetaphil Milde Huidreiniger, maar niet te vaak. Je kunt met deze reiniging geen acne voorkomen, maar het is wel heel belangrijk dat bacteriën worden verwijderd en de huid gezond blijft. Doe wel voorzichtig, boen of scrub je gezicht niet en reinig ook niet vaker dan tweemaal per dag. Poriën raken diep onder de huid verstopt en dit kun je niet verhelpen door voortdurend en ruw te reinigen; je huid kan er alleen maar door geïrriteerd raken en het zal juist nog meer puistjes veroorzaken.
• Knijp geen acnepuistjes uit. Ga er niet aan krabben. Ga ze ook niet met scherpe voorwerpen te lijf. Dit verhoogt het risico van infectie, ontsteking en littekenvorming alleen maar.
• Als je cosmetica of hydraterende producten (dagcrème) gebruikt, zorg dan dat het ‘niet-comedogene’ of ‘niet-acnegene’ middelen zijn. Gebruik bijvoorbeeld Cetaphil Hydraterende Creme of Hydraterende Lotion. Wees voorzichtig wanneer je vetvrije producten gebruikt. Een 'vetvrij' product is niet per se ook 'niet-comedogeen' en kan nog steeds je poriën doen verstoppen.
• Laat je zo vroeg mogelijk behandelen. Ga naar een dermatoloog, de huisarts of een kinderarts. Een professional zal je huid bekijken en mogelijk een behandeling voorschrijven.
• Heb geduld. Later zal je huid je dankbaar zijn!

Valt acne te behandelen?

Als je denkt dat je acne hebt, ga dan naar je huisarts voor de juiste diagnose en behandeling. Je huisarts of dermatoloog kan een goede diagnose stellen, je de beste behandeling adviseren en de noodzakelijke begeleiding bieden.

Licht

Matig

Ernstig

Vrij verkrijgbare middelen tegen lichte tot matige acne
Er zijn verschillende behandelmogelijkheden voor mensen met acne, afhankelijk van de ernst van de aandoening. Een aantal is vrij verkrijgbaar, waaronder middelen met lage concentraties benzoylperoxide (zoals Benzac) tegen jeugdpuistjes en lichte acne. Deze producten helpen bacteriën en vet te verwijderen, en zijn met name effectief bij lichte acne in het gezicht. Raadpleeg voor hardnekkigere gevallen een dermatoloog, die één of een combinatie van behandelingen kan voorschrijven.

Receptgeneesmiddelen tegen matige tot ernstige acne
Sommige crèmes en lotions die op recept verkrijgbaar zijn bevatten antibiotica om de bacteriën die bijdragen aan het ontstaan van acnepuistjes tegen te gaan. Andere producten bevatten een werkzame stof die het probleem bij de wortel aanpakt door verstopping van de poriën te voorkomen. Daarnaast worden wel antibiotica gegeven die je moet innemen.
De behandeling voor acne is steeds beter geworden en de bijwerkingen zijn doorgaans minimaal. Eén mogelijke bijwerking van acnebehandelingen kan een overgevoeligheid voor zonlicht zijn. Het is dan ook belangrijk dat je een zonnebrandmiddel met hoge beschermingsfactor gebruikt als je verwacht dat je lang in de zon bent. Vraag bij de arts naar de specifieke bijwerkingen van de verschillende behandelingen die hij of zij je aanbeveelt.

Wat is een goede huidverzorging bij acne?

Stap 1. Reinigen
Bij het reinigen van de huid moet vuil worden verwijderd zonder de beschermende laag van de huid of de natuurlijke pH-balans aan te tasten. Omdat de voor acne gevoelige huid snel geïrriteerd raakt, is het belangrijk deze te reinigen met een zeepvrije, vetvrije reiniger zoals Cetaphil Milde Huidreiniger. Breng de reiniger zachtjes met de vingers aan. Spoel af met lauw water en dep met een zachte handdoek.

Stap 2. Geneesmiddel gebruiken
Als je vrij verkrijgbare producten tegen lichte acne gebruikt, breng dan alleen op de aangedane gebieden een dun laagje aan en laat dit 15 minuten drogen voor je iets anders aanbrengt (zoals een vochtinbrenger of make-up).

Stap 3. Hydrateren en beschermen
Je moet zorgen voor een goede vochtbalans, zonder een vet gevoel, irritatie of droogheid te veroorzaken. Gebruik daarom een langwerkende vochtinbrengende crème of lotion op waterbasis, die de poriën niet verstopt (= niet-comedogeen). Om overdag vocht in te brengen, kun je op de aangedane gebieden Cetaphil Hydraterende Crème of Lotion aanbrengen.
Gebruik voor langdurige blootstelling aan zonlicht een niet-comedogeen zonnebrandmiddel.

Stap 4. Onderhouden
Help de normale gezonde toestand van je huid in stand te houden. Reinig je gezicht 's morgens en voordat je gaat slapen. Breng voor hydratatie ’s nachts een vochtinbrengende crème aan op de aangedane gebieden, zoals Cetaphil Hydraterende Crème.